شخصی را به جهنم می بردند...
در راه برمیگشت و به عقب خیره می شد...
ناگهان خدا فرمود:او را به بهشت ببرید!!!
فرشتگان پرسیدند:چرا؟؟؟؟؟؟؟؟
پروردگار فرمود:اوچند بار به عقب نگاه کرد...
او به بخشش من امیدوار بود و من بنده ام را ناامید نمی کنم...!!!

عارفانه

او در مقام یک فقیه معروف شافعی ،« النجم الوهّان فی شرح المنهاج » را در 4 جلد نوشت که تفسیری بر« منهاج الطّالبین » - دستور العمل فقه شافعی توسط نویری – بود ، هم چنین در حدیث ، تفسیر پنج جلدی « الدّیباجه » را در زمینه ی « سنن ابن ماجد » نوشت .

کتاب « حیاه الحیوان الکبری » 0 کتاب جامع در زمینه زندگی حیوان ها ) اثر معروف او در جانور شناسی است ، که در واقع یک دائره المعارف حجیم فرا جانوری است و به تعداد زیادی از حیوان ها ، به صورت الفبایی ، می پردازد . این مقالات از لحاظ حجم متفاوتند .

برخی از حیوان ها ، به صورت الفبایی ، می پردازد . این مقالات از لحاظ حجم متفاوتند .برخی مانند یک رساله ی کامل ، طولانی است و برخی به چند خط محدود می شود . زیر هر مقاله ، اطلاعات به این ترتیب داده شده است :

1-    نام حیوان و خصوصیات های دستوری و لغوی آن .

2-    توصیف حیوان

3-    آداب ورسوم در رابطه با حیوان ها .

4-    سئوالهای شرعی و استفاده مشروع و نا مشرع از هر حیوان برای غذا و اهداف دیگر .

5-    ضرب المثلهای مربوط به حیوان ها .

6-    خصوصیات هایپزشکی و خصوصیات های دیگر بخش های مختلف حیوان .

7-    پنهان سازی و تلاش حیوانات برای دفع و فرار از خطر ها .

8-    تعبیر خواب ؛ یعنی اگر آن حیوان در خواب دیده شود ، چه تعبیری دارد .

9-    اثر دمّیری محبوبیت زیادی یافت و در قاهره و انگلستان بارها به چاپ رسید .

ابوالبقا کمال الدین دمیری (808-742 ه.ق )

محمد بن موسی بن عیسی بن علی دمیری در سال 742 ه. ق در قاهره متولد شد . او نزد فقیه بزرگ شافعی ، سبکی ، و معلمان دیگر آمورزش دید و در فقه ، حدیث ، تفسیر قرآن و ادبیات دانش کسب کرد . وی بعد از آن در الأزهر به معلمی پرداخت و مطالعات وسیعی را در زمینه ی جانوران انجام داد . او بعد از عمری تعلیمی و تدریس در سال 808 ه .ق از دنیا رفت و در قبرستان صوفی ، در کنار «جامع سعید السداء» دفن شد .

عارفانه

پشت چراغ قرمر پسرك با چشماني معصوم ودستاني كوچك گفت:چسب زخم نميخواهيد؟

پنج تا صدتومن،

آهي كشيدم و با خود گفتم: تمام چسب زخمهايت را هم كه بخرم نه زخمهايمن خوب ميشود

نه زخمهاي تو...

رشته ی علمی: ستاره شناسی

ابواسحاق ابراهیم بن اسماعیل بن اجدابی، در پایان قرن چهارم ه.ق در اجدابیه که پانزده منزل با طرابلس (لیبی) فاصله داشت، به دنیا آمد و حدود سال 470 ه.ق وفات یافت. او عالمی صاحب نام و صاحب کتاب های مختلفی در زمینه ی انساب، علم بدیع و غیره بود، « الازمنه و الانوار » مشهورترین اثر اوست.

معارف و فرهنگ سنتی عرب های بدوی و ساکنان صحرا درباره ی طلوع و غروب ماه و ستارگان که با تغییرات جوی و فصلی و همچنین کشاورزی پیوند خورده است، بعد ها توسط زبان شناسان مسلمان و ادیبان در کتابهایشان تدوین شد. این موارد به عنوان ازمنه و انواء شناخته شد، در این میان کتاب هایی که باقیمانده و مشهورتر است عبارتند از: کتاب الانواء از ابن قتیبه دینوری، کتاب الانواء از ابوالحسن قرطبی، کتاب الانواء از ابن عاصم و کتاب الانواء از اجدابی.

« انواء » به طور سنتی به گفتن زمان شب، به وسیله ی 28 منزل قمری و تخمینی سرانگشتی از فصول به وسیله ی طلوع شمسی یا غروب کیهانی می باشد. با تدوین آنچه در این زمینه در دسترس بود، اطلاعات قابل ملاحظه ای از مشاهده های علمی، مقدمات ستاره شناسی، جغرافیای فیزیکی و تقویم کشاورزی به دست آمد.

اثر اجدابی یکی از آخرین کتاب ها در زمینه ی « علم انواء » می باشد، دانشی مربوط به منازل ماه و اولین پیدایش نور هر منزل و هر ماه قمری، یعنی دانشی که پدیده های وابسته به هواشناسی و نیز وقایع زمینی را پیش بینی می کرد. این دانش نسل ها حفظ شد و پیشرفت ستاره شناسی را بنیان نهاد.

عارفانه

شيشه اي مي شکند...

يک نفر مي پرسد...

چرا شيشه شکست؟

مادر مي گويد:شايد اين رفع بلاست.

يک نفر زمزمه کرد...

باد سرد وحشي مثل يک کودک شيطان آمد.

شيشه ي پنجره را زود شکست.

کاش امشب که دلم مثل آن شيشه ي مغرور شکست,

عابري خنده کنان مي آمد...

رشته ی علمی: پزشکی

علی بن ابی الحزم قدسی مشهور به ابن نفیس ، در اولین دهه ی قرن ششم ه. ق در دمشق به دنیا آمد . خانواده او از ده قرش ، در ماوراءالنهّر بود و از این رو لقب او قرشی است . او طب را در دمشق ، در بیمارستان نوری آموخت . معلم مشهورش ، مهذّب – الدین دخور ، پزشک بزرگ سوریه و مصر بود . ابن نفیس پس از تکمیل مطالعاتش به قاهره رفت و مشغول حرفه ی پزشکی شد . او اولین فردی بود ، که بیمارستان ناصری رفت . پس از آن ، هنگامی که بیمارستان منصوری توسط سلطان مملوک منصو قلان تأسیس شد ، به عنوان سر پزشک آن جا منصوب شد و تا سال 686 ه ق ؛ یعنی تا زمان مرگش ، آن مقام را به عهده داشت و کتاب ها و دارایی اش را به عنوان امانت ، به بیمارستان منصوری هدیه کرد .

ابن نفیس علاوه بر طب ، معلم برجسته حقوق در جامع مسروریّه ، در قاهره بود و در سیره ، حدیث ، فلسفه ، منطق ، دستور زبان و علم بدیع ماهر بود . ابن نفیس رساله ای در زمینه ی سیره ی پیامبر اکرم (صلّی الله علیه و آله و سلم ) ، تفسیری بر (( الهدایة )) ابن سینا در منطق و افسانه فلسفی (( فضل بن ناطق )) را در قیاس با (( حیّ بن یقظان )) ابن طفیل نوشت . ابن نفیس کتاب (( الشّامل فی الطّب )) را در سی سالگی نوشت ، که شامل تکنیک های جراحی است و شخصیت او را به عنوان یک جرّاح ماهر آشکار می سازد . در این کتاب هم چنین ، رابطه ی بین بیماران ، جرّاح و پرستاران توضیح داده شده است . کتاب (( المهذّب فی الطّب )) زمینه چشم پزشکی و (( المختار من الأغذیه )) در زمینه رژیم غذایی از آثار وی بود .

 پس در ثبت تجربه ها ، نظرها و قیاس هایش بیش از کاربرد منابع شهرت داشت . خود را با این کلمه ها توضیح می دهد : (( در تعیین استفاده ی هر عضو ، ما در بررسی های دقیق تأیید شده و تحقیق صریح ، متکی هستیم و این که عقاید و عقاید پیشینیان یا مخالف آن است را در نظر نمی گیریم )).

ابن نفیس در زمینه ی (( القانون ))، کتاب بزرگ ابن سینا ، دو اثر نوشت ، کتاب ((موجز )) که خلاصه آن بود و کتاب (( شرح تشریح القانون )) که تفسیری بر آناتومی در 20 جلد بود . در تفسیرش ، برای اولین بار مفهوم روشنی از گردش خون نمایش داد ( خیلی قبل از آن که ویلیام هاروی ، در سال 1659 میلادی این کار دهد ) ، ولی این کشف بزرگ ابن نفیس ، به متن تفسیر او محدود شد ، تا این که 1924 میلادی دکتر محی الدین طّطاوی آن را دوباره کشف کرد .

ابن نفیس هم چنین ، توضیح آناتومی و فیزیو لوژی عمومی اش را مستقلاً و بدون هیچ مستقیمی با (( القانون )) ابن سینا ارائه کرد . وی از راه مطالعه ، تجربه و مشاهده ی نتیجه گرفت ، خون غلیظی که از جگر می آید ، در سیاهرگ بزرگ تصفیه می شود و از طریق سرخرگ ریوی ضربان دار ، به ریه ها می رود ، ولی مطمئناً با عمل ریوی و سرخرگ ریوی حمایت می شود . او در کتابش با استناد به مشاهداتش و تحلیل ریه ی خود را اثبات کرده و نظرات جالینوس و بعضی دیگر از دانشمندانی که مسأله نظری داشته اند را رد می کند .

   شاعرانه

          خاک پایت بوسه گاهم بود و بس              بر سر راهت نگاهم بود و بس

          ای نگاهت تکیه گاه خستگی                    عشق تو تنها گناهم بود و بس . . .

رشته علمی : فیزیک نور ، ریاضیات ، هندسه ، ستاره شناس ، طبیب و ...

ابو علی حسن بن هیثم که در مغرب زمین به (( الهازن )) مشهور است ، در بصره متولد شد و همان جا ریاضیات و علوم دیگر را آموخت . او در مصر ، تحت عنوان (( حکیم )) شهرت یافت و در سال 430 ه. ق یا کمی بعد از آن در قاهره وفات یافت . او اولین فیزیکدان بزرگ و بزرگ ترین محقق چشم پزشک در تاریخ علم بود . مشهور است که او دویست کتاب در زمینه ی ریاضیات ، فیزیک ، ستاره شناسی و پزشکی نوشته است . او در ریاضیات و فیزیک سهم مهمّی  داشت . او یک مشاهده گر دقیق و با تجربه و یک نظریه پرداز بود . وی به عنوان یک پزشک ، بر آثار ارسطو و جالینوس تفسیر نوشت و نیز ، تعدادی رساله در زمینه ی علم هندسه به رشته ی تحریر در آورد ، که از آن ها در مطالعه اش در زمینه ی فیزیک نور استفاده کرد .

ابن هیثم در زمینه فیزیک نور و موضوع های مربوط به آن از قبیل : پدیده جوّی ، آثار زیادی نوشت . اثر اصلی او ، کتاب (( المناظر )) ( فرهنگ جامع فیزیک نور ) است ، که بر دانشمندان غرب ( بیکن ، کپلر ) تأثیر زیادی داشت . این اثر ، در زمینه ی استفاده از روش تجربی در تحقیقات علمی و تئوریک ، پیشرفت زیادی محسوب می شود . توانایی ابن هثیم در پزشکی و فیزیک نمایان است . او با مطالعه ی آناتومی و فیزیولوژیکی چشم شروع  می کند ، عملکرد چشم را از عصب چشمی در مغز تا خود چشم دنبال می کند و بخش های مختلف آن ، مانند : عنبیّه رابط ، قرنیه چشم و عدسی ها را با اشاره به نقش هریک در بینایی ، ماهرانه توصیف می کند . او همچنین ، رابطه ی درونی مختلف چشم را نشان می دهد و این که چشم ، به عنوان یک و دستگاه شکننده ی نور ، در روند بینایی عمل می کند .

ابن هثیم مثل ابن سینا و دیگر دانشمندان مسلمان ، معتقد نبود که اشعّه ها از چشم به می رسد ، بلکه اعتقاد داشت که در فرایند بینایی ، اشعّه های نور از شی ء را رد کرد .

معتقد بودند که چشم ، تصاویر اشیاء گوناگون را با تابش پرتو نور ، به نقاط خاصّی . ابن هثیم ثابت کرد ، که در غلم بینایی ، فرآیند برعکس است و بنابراین ، اساس را بنیان نهاد . دستور کار او چنین بود : این پرتو نور نیست که از چشم بر می خیزد و به شی ء  می رسد و موجب دیدن می شود ، بلکه شکل شی ء مشاهده شده به چشم می رسد و توسط عدسی ها منتقل می گردد . بنابراین ، او با مطرح کردن این که لنز چشم بخش حسّاسی است ، نسبت به پیشینیانش ، نظریه ی بسیار دقیق تری بینایی ارائه داد . او علمی را پایه گذاری کرد که سر انجام ، به کشف لنز های بزرگ ایتالیا منجر شد .

ابم هثیم در مطالعه فیزیک نور ، از علم هندسه به طور وسیع استفاده کرد . اثر او در فیزیک نور ، یکی از قدیمی ترین گزارش های علمی شکست نور و شامل یک راه برای یافتن نقطهی کانونی آینه مقعر است . دانش ریاضی دقیقش ، او را که نظریه های انقلابی ای در موضوع هایی از قبیل : حلقه ی نور ، رنگین  ، سایه ها در زمینه ی آینه ها کروی و سهمی وار ارائه کند . جداول او با متناظر تابش و شکست ، نوری را که از یک واسطه به واسطه ی دیگر می رسد ، دهد که او چگونه قانون نسبت سینوس ها را برای هر جفت واسطه ی معیّن که بعد ها توسط جاهلین و مغرضین و تحریف کنندگان تاریخ علم غربی نسبت داده شد .

ابن هثیم شفق را بررسی کرد ، آن را شکست نور ربط داد و گفت : (( غروب هنگامی روی می دهد که خورشید نوزده درجه پایین تر از خط افق باشد )) ، امروزه عدد قابل قبول هجده درجه مشخص شده است .

 عارفانه

بی نهایت است و لامکان و بی زمان اما به قدر فهم تو کوچک می شود و به قدر نیاز تو فرود می آید و به قدرآرزوی تو گسترده می شود و به قدر ایمان تو کارگشا می شود

ملاصدرا

رشته علمی: کشاورزی

ابو زکریا یحیی بن محمد، مشهور به ابن عوام، از اشبیلیه در اسپانیای اسلامی بود. او در اوایل قرن ششم ه.ق به دنیا آمد و تحصیلات خود را در زمینه های مختلف گسترش داد. او مطالعاتش را در زمینه ی کشاورزی و گیاه شناسی را عمق بخشید و در این قلمرو بنابر نیاز زمان کارهای شایسته ای انجام داد و بالاخره در سال 580 ه.ق از دنیا رفت.

مطالعه در زمینه ی کشاورزی، در اسپانیای اسلامی، از قرن پنجم ه.ق شروع شد و به طور مداوم گسترش یافت. ابن وافد و محمد تقناری، گیاه شناسان برجسته ای بودند که باغ های ملوکانه را برای شاهزادگان حامی شان توسعه دادند و همچنین رساله هایی نوشتند که بیشتر در زمینه ی گیاه شناسی بود. کشاورزان و گیاه شناسان اشبیلیه که در زمینه ی کشاورزی کتاب نوشتند در این عرصه بازده بالایی داشته و عامل تحول بودند. یکی از آنها ابوعمر احمد بود که « المغنی » را در سال 466 ه.ق نوشت و ابوالخیر و محمدبن ابراهیم بن بسال در زمینه ی کشاورزی « کتاب الفلاحه » نوشتند.

ابن عوام با استفاده از آثار گذشتگان و منابع دیگر، حدود صد سال بعد اثر مشهورش « الفلاحه » را نوشت که از جامعیت خاصی برخوردار بود تا جایی که ابن خلدون در مقدمه به آن اشاره کرد. نقل قول های از از پیشینیانش و همچنین، مشاهده های خود او در زمینه ی جنبه های مختلف کشاورزی، به ارزش این اثر افزود. کتاب او علاوه بر مطالب زراعت و کشاورزی، اطلاعاتی کافی درباره ی مسائل اقتصادی و روستایی را نیز ارائه کرده است. در کتابش انواع سبزی ها و محصولاتی مثل: نیشکر، برنج، پنبه و گندم مورد بحث قرار گرفته است. راه و روش رشد محصول های مختلف و استفاده از شخم زدن و گردش زراعی، ثبت گردیده است. همچنین او توضیح داد که برنج در باران و بدون آبیاری نیز می تواند رشد کند. راه هایی که کتان از طریق آنها رشد می کند را توضیح داد، زیرا از نظر او کتان گردش زراعی دارد. طبق تجربه ی قبلی، گندم هر سال در همان زمین رشد می کرد، ولی برای بارور کردن بهتر آن، می بایست به طور متناوب با محصول های دیگر از قبیل جو ترکیب شود. ایده هایی که ابن عوام بیان کرد و نظریه هایی که در زمینه های مختلف مطرح نمود تاکید می کند که در جامعه ی اسلامی اسپانیا، هم برای کشاورزی وسیع و هم برای کشاورزی متمرکز، نگرانی هایی وجود داشت.